Συζήτηση με τον γλύπτη ΤAKIS

 

TAKIS: “Όταν ο κόσμος ονειρεύεται είναι ελέυθερος”

-Τι λέτε Takis να κανουμε μια συζήτηση…

-Θα σε ρωτάω εγώ όμως. Οχι εσυ…

-Τέλεια. Μου αρέσει…

-Νίκο.. μου μίλησες το μεσημέρι πως επικοινωνείς με τους νέους. Με ποιόν τρόπο ;C0079

-Takis μου, όταν θες να επικοινωνήσεις  γίνεσαι ι απο μόνος σου το σημείο αναφοράς που θέλουν και δεν έχουν. Οι νέοι σήμερα δεν πιστεύουν σε καμια ανώτερη δύναμη. Ούτε καν στη θρησκεία η οποία έχει ατονήσει λόγω της συμπεριφοράς του παπαδαριού. Η πολιτική επίσης  δεν εχει τίποπα να τους πει, εκτός απο την Τέχνη. Ο καλλιτένης είναι ο μόνος ο οποίος δεν προκειται ποτέ να τους προδώσει. Τους βλέπω. Φτιάχνουν με την φαντασία τους δικά τους πλάσματα να τους μιλήσουν. Ψάχνουν πάντως για μια αφορμή προκειμένου να πιαστούν απο κάπου, και οχι βέβαια απο την πολιτική όπως θελουν πολλοί…

-Αυτό το βλέπω και εγω Νίκο, αλλα πώς και δεν έχουμε γνωστούς τους νέους που άλλοτε μόλις έκαναν  κάτι γίνονταν αμέσως γνωστοί ;

-Γιατί δεν τους αφήνει ο γεροντισμός της εποχής και το γαμημένο το κωλοσύστημα με το οποίο  είναι δομημένη η ελληνική κοινωνία, η οποία ψάχνει απεγνωσμένα να βρεί το φρέσκο της πρόσωπο. Μη κοιτάς τη δική σου περίπτωση…

– Ασε την δικιά μου περίπτωση. Μην αναφέρουμε εμένα.Είμαι ένας άνθρωπος αόρατος. Δεν ανήκω πουθενά. Είμαι ένα αόρατο όν. Αλλα μέσα στους νέους υπάρχουν πολύ δυνατα μυαλά και είναι κρίμα να μην έχουν τις πιθανότητες να γίνουνε γνωστοί…

-Το σημαντικό στις μέρες μας δεν είναι να γίνεις γνωστός, γιατι και ένας πιτσιρικάς, μόλις αναπτύξει μια σελίδα συτο facebook, γίνεται ακαριαία γνωστός.Ζούμε στην εποχή της επικοινωνίας .Άρα οι απόψεις σου, γίνονται με απίστευτη ταχύτητα γνωστές. Και η σκέψη σου. Και η επιπολαιότητά σου…Galleria_Gruppo

-Μα εγώ είμαι ένας εφευρέτης ο οποίος δεν μπορεί να προσαρμοστεί με την καινούρια τεχνολογία. Δεν μπορώ να πάρω ένα τηλέφωνο. Βλέπω μ’ονο ποιός τηλεφωνεί απο το κινητό. Πρέπει να μάθω την καινούρια τεχνολογία;

-Το σκανδαλο είναι να είσαι τοποπθετημένος μακρυά απο την εποχή σου. Εσύ είσαι μέσα στην εποχή σου με το έργο σου.Το γεγονός οτι έχεις χοντρά δάχτυλα και δεν μπορείς να αγγίξεις τα νέα, μικρά κουμπιά της τεχνολογίας, αυτό δεν είναι αδυναμία. Το γεγονός οτι συμπορεύυεσαι με την τεχνολογία της εποχή ςκαι είσαι συμφιλιωμένος μαζί της αυτή ειναι η ουσία.

-Μα εγω δεν ξέρω ούτε να γράψω εδω (στο κινητο)

-Δεν πειράζει. Έχεις τόσες ωραίες βοηθούς να το κάνουν για σένα .Ο κόσμος των ιδεών δεν έχει κουμπιά. ¨Εχει μπόλικη σκέψη.

-Δηλαδη πως διαδίδεις τις ιδέες σου;

-Μέσα απο τα κοινωνικά δίκτυα. Ζούμε στην εποχή της επικοινωνίας και όχι των διάφορών αλητήριων που έβαζαν φραγμούς σ΄αυτο το αγαθό. Αρκεί ένα νεύμα σου, μια σκέψη σου, μια ανάσα σου για να γίνεις πόλος έλξης για τους νέους ανθρώπους.

-Έχω τόσες σκέψεις, τόσα συγγράμματα, εν τούτοις δεν ξέρω πως να τα περάσω με την καινουρια τεχνολογία…

-Μα γιαυτό έχεις όλες τις επιλεγμένες αυστηρά βοηθούς σου. Για να μετουσιώσουν τις ιδέες σου, με μία πραξη ευγενική, επικοινωνιακή,μέσα απο τα κοινωνικα δίκτυα. Όταν εγω αναρτώ μια φωτογραφία σου, είτε όταν τρώς, όταν κανεις solar yoga, ‘οταν χαϊδεύεις το σκυλί σου, όταν συζητάμε, αρέσει. Αυτή η εικόνα  λέει πολύ περισσότερα στον κόσμο απο ότι τουσ  λένε οι παπάδες και οι πολιτικοί.

-Δηλαδή πρέπει να έχω έναν βοηθό ο οποίος να είναι  μαέστρος στο computerC0255

-Να είναι μαέστρος στην επικοινωνία. ‘Ολα τα μέσα σήμερα είναι επικοινωνιακά. Αλλα εσύ έχεις το έργο σου. Με αυτό επικοινωνείς με τον κόσμο.

– Οκ Το κατάλαβα. Αλλα δε μου λές… γιατι εσύ επιμένεις να ασχολείσαι με το τι έγινε πριν 30-40 χρόνια. Αναφέριες συχνά τον Ιόλα, τον Χατζιδάκι, τον Ακριθάκη, έγραψες και τη βιογραφία του Ιόλα και λεσ μέσα εκει τι γινόταν πριν 40 και 50 χρόνια. ΄Ετσι θα επικοινωνήσεις με τα νέα παιδιά;

-Ναι. Διότι οι αξίες, είτε πριν 30, είτε πριν 50, είτε πριν 100 χρόνια οι ίδιες είναι . Δεν αλλαζουν. Η εφαρμογή τους ειναι νέα.Είναι ακατάλυπτα πράγματα αυτά, αλλα η λογική είναι η ίδια εδω και χιλιάδες χρόνια. Δεν αλλάζει…

-Και επικοινωνούν μαζί σου οι νέοι με αυτά που αναφέρεις εσυ συχνά;

-Και βέβαια επικοινωνώ, γιατί τους μιλάω για τα ίδια δεδομένα.Κοίτα. Ολα έχουν ειπωθει. Όλα έχουν εφαρμοστεί Το θεμα είναι να τα πάρουμε στα χέρια μας με τρόπο διαφορετικό.Τα ίδια πράγματα, οι ιδιες αξίες που λέγανε εδω και χιλιάδες χρόνια, τα ίδια πράγματα λένε και τώρα. Ο τρόπος αλλάζει.Το καινούριο έιναι ο τρόπος. Εκεί ειναι η ουσία. Εκεί φωλιάζει το καινούριο. Το πρόβλημα με τους νέους είναι να τους πλησιάσεις με μια πληρότητα ψυχής και σκέψης και να τους δώσεις τις ίδιες έννοιες, τις ίδιες σκέψεις που έχουν διατυπωθεί εδω και χιλιάδες χρόνια με τρόπο όμως διαφορετικό…. Με τον τρόπο τον δικό τους. Αυτό θέλουν οι νέοι σήμερα. Απλά πράγματα. Τα ίδια πράγματα…hdgftr

-Παράδειγμα σου δίνω… Ο Ανδρέας Εμπειρίκος ας πούμε, έχει κατα την γνώμη σου πεί κατι σημαντικό για να το μεταδώσεις στους νέους;

-Το σημαντικό για τον Εμπειρίκο ήταν οτι πήρε τα μυνήματα της εποχής του και έδωσε μια νεα φορμουλα σουρεαλιστική  σε ότι ήθελε να πει.

-Απο αυτή την εποχή, ποιον θεωρείς εσυ μεγάλο;

-Τον Γιάννη Ξενάκη. Ενας επιστήμονας της εποχής. Εσένα. Ενας μάγος. Ο Εμπειρίκος μάλιστα τους ψυχανάλυσε όλους: Χατζιδάκι, Εγγονόπουλο, Τσαρούχη, Ελύτη… Όλους…

-Θέλω να σε ρωτήσω για έναν καλλιτέχνη που γνώρισες και ο οποίος είναι απο τους πιο φημισμένους της Pop Art, τον Andy Warhol. Τι νομίζεις οτι δίνει στους νέους ο καλλιτέχνης αυτός;

-Ω…. Ήταν μια γλυκιά απάτη ο Andy ο γλυκός μου. Πήρε την καθημερινότητα, τον κόσμο της διαφήμησης, τη φιλοσοφία του super market, και έγινε απλά ένα “αγιογράφος” της εποχής…

-Κάθε Σαββατοκύριακο, ο Marcel Duchamp, καλούσε τον Andy Warhol . Η pop art, είχε θεό της τον Duchamp…

-Πές μου…

-Η τέχνη Νίκο δημιουργήθηκε για το μεγάλο πλήθος. Δεν φτιάχτηκε για τους λίγους συλλέκτες. Αλλα θέλω να σε ρωτήσω ποιό κίνημα της τέχνης κατα τη γνώμη σου θα παραμείνει στους αιώνες απο όλα τα κινήματα;

-Ο Σουρεαλισμός γιατί είναι διαχρονικός.C0148

–Γιατί ειναι διαχρονικός;

-…….

-Γιατί είναι το Όνειρο Νίκο. Όλοι βλέπουμε όνειρα και θα βλ’έπουμε .Οι σουρεαλιστές έκαναν το όνειρο και το όνειρο δεν θα λείψει ποτέ απο την ανθρωπότητα. Αυτό δεν είναι το αιώνιο;

-Πόσο δίκιο έχεις…, ¨οταν βλέπω έργα του Magritte, του De Chirico, δικά σου έργα, Takis, είναι σαν όνειρο. Ναι. Αυτό ειναι. Τα όνειρα είναι αθάνατα….

-Το δικαίωμα να ονειρεύσαι…

-Ακριβώς..

-Ήταν ενα απο τα συνθήματα του Μάη του -68

-Ναι. Αυτό ήταν ένα πράγμα που δεν το είπε ο Ιόλας. Βάστηξε τα μυστικά του…

-Ναι….Ισως γιατι ο ίδιος ο Ιόλας ήταν σουρεαλιστής. Ζούσε μέσα σε ένα όνειρο….

-Ζούμε όπως είπες σε μια σουρεαλιστική περίοδο. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Ενα αλαλούμ. Πάει ο σουρεαλισμός. Οι άνθρωποι είναι πια computerized. Δεν έχει σουρεαλισμό το computer. Μια ψεύτική πραγματικότητα έχει. Όταν είπε ο Duchamp  και ο Dali, οτι η τέχνη πέθανε, εννοούσαν οτι η σύγχρονη τέχνη έχει πεθάνει. Οι μόνοι οι οποίοι θα επιβιώσουν θα είναι οι Σουρεαλιστές. Γιατί βλέπεις ένα έργο του Dali και σε βάζει μέσα στο όνειρο που είδες χθές το βράδυ. Όπως οι αρχαίοι ε΄λληνες που έμειναν πιστοί στο Ωραίο, γαιτί η ομορφιά θα έιναι αθάνατη…

-Και οι Αιγύπτιοι…

-Οι Αιγύπτιοι πουλήσανε το πνεύμα και οι έλληνες την ομορφιά0040

-Τι μυστήριο

-Ακριβώς. Εμείς κάναμε το ωραίο. Καθαρα. Συνειδητά.Φτιάξαμε την ομορφιά η οποία δεν θα πεθάνει ποτε. Και η Αναγέννηηση ομορφιά είναι. Γιαυτό οι έλληνες έμειναν αθάνατοι. Όπως στην σύχγρονη τέχνη έμειναν οι σουρεαλιστες.

– Σουρεαλισμός λοιπόν…

-Ναι. Είναι το όνειρο. Αυτό που φοβούνται οι κυβερνήσεις…

-Όταν ονειρεύεται ο κόσμος είναι ελεύθερος….

-Δεν μπορεί ο κόμος να μην ονειρεύεται. Ο΄τι και να κάνουν δεν μπορούν αυτό να το καταστρέψουν.

-Εκεί είναι το κλειδί λοιπόν…

-Ναι. Δικαίωμα στο όνειρο…

-Πες μου Takis για τον Marchel Duchamp…. Τον γνώρισες κατω απο πολύ περιεργες συνθήκες…

-Περίεργες…. Πολύ περίεργες…

-Πως συνατηθήκατε ;

-Είχα εκδόσει το βιβλίο μου : Estafilades. Του είχε μιλήσει ο Νίκολας Κάλας. O Duchamp πήγαινε στο αεροδρόμιο με ταξί  και πέρασε απο το Champs Elysees  και στη βτρίνα ήταν το βιβλίο μου.Είχε ακούσει για μένα απο διάφορους συλλέκτες. Και λέει στη γυναίκα του να σταματήσει το ταξί και πάει και το αγοράζει.Το διαβάζει. Και λέει στον Νίκολας Κάλας ” Φαίνεται επικίνδυνος άνθρωπος απο την βιογραφία του…θέλω να τον γνωρίσω…”Έκανα τότε την πρώτη  έκθεσή μου στη γκαλερί του Ιόλα. Είδε την έκθεσή μου και μια μέρα με κάλεσε σπίτι του. Είμαστε στο 1961. Είχε ένα καθιστικό με ένα μακρόστενο ξύλινο τραπέζι και εκεί είχε τοποθετήσει το βιβλίο μου, μαζί με μικρούς μαγνήτες που έιχαν μια τρύπα και έιχε τοποθετήσδει μια κολωνίτσα 15 πόντους και μια κιμωλία, ενα πράγμα κυλινδρικό, που έπλεε στον αέρα. Το είχε στο τραπέζι. Και ήταν η γυναίκα του και η κόρη του εκεί. Ήταν τα πορτέτα τους. Εγώ τα έχασα. Δεν το είχα κάνει εγώ αυτό ποτέ. Να έχω έναν κύλινδρο και να ρέει μέσα στους μαγνήτες χωρίς να ακουμπάει…. Μου  λέει:” ηθελα να σας γνωρίσω, αλλά πάντοτε κάποιο εμπόδιο δεν μας άφηνε να γνωριστούμε.Αυτό ήταν όλο….

-Πως ήταν ο Duchamp Takis

– Ήταν ενας πολυ ωραίος δανδής. Ωραία ντυμένος. Δεν μιλούσε πολύ….

-Εξέπεμπε μυστήριο…

-Ναι. Και όλο αυτό με μπέρδεψε, γιατί ενα χρόνο μετα,  το 1962 μου στέλνειμια αφιέρωση: “Takis, gai la boureur des champs magnetigues” . Δεν ήταν καλά τα γαλλικά μου και δεν κατάλαβα…. Το δέιχνω στον Ιόλα  και εκείνος μου λέει οτι…” Αυτή η αφιέρωση θα σε ακολουθεί σε όλη σου τη ζωή. Είναι πολύ μεγάλη τιμή για σένα…”

-Τι λές τώρα….

-Ακριβώς. Ηταν η 4η διάσταση την οποία έψαχνε ο Duchamp σε όλη του τη ζωή. Η τέταρτη διασταση που είναι η είναι επικοινωνία.