«Μυστικός Δείπνος»

Διάλεξε ένα μακρύ παλτό από δέρμα κροκοδείλου και πήγαμε απέναντι σχεδόν, στη γκαλερί που είχε ανοίξει ο Κeith Green.
-«Πάμε στο στούντιο του Dennis Oppenheim » είπε ξαφνικά ο Ιόλας. Δεν ήταν προγραμματισμένο. Είχε να μιλήσει με τον Dennis πάνω από πέντε μήνες.
Πήραμε ταξί για την Chinatown, την κινέζική συνοικία, όπου ήταν και το σπίτι- ατελιέ του καλλιτέχνη, χωρίς να τον ειδοποιήσει ότι βρισκόταν στη Νέα Υόρκη.ΝΣ
Ήταν ένας τεράστιος χώρος, υπόγειος, πρώην γκαράζ αυτοκινήτων, όπου ο Dennis, το είχε μετατρέψει σε σπίτι- ατελιέ και εκθεσιακό χώρο. Ο Ιόλας χτύπησε το κουδούνι 4 ή 5 απανωτές φορές. Ο Dennis άνοιξε τη πόρτα και σάστισε, βλέποντας τον Αλέξανδρο Ιόλα μπροστά του.
Μπήκαμε μέσα και από την πρώτη στιγμή, ο Ιόλας, άρχισε να του εξηγεί για το Μουσείο της Θεσσαλονίκης, το Μιλάνο, τη δωρεά του σπιτιού του στην Αγία Παρασκευή, το οποίο είχε επισκεφτεί πολλές φορές ο Dennis.
-«Ιόλα, είσαι πολύ κουρασμένος» τον διέκοψε ξαφνικά ο Dennis.
-«Θέλω να δω τα έργα σου» του απάντησε ο Ιόλας .
Ο Αμερικάνος καλλιτέχνης έμοιαζε με χίπη. Είχε μακριά, ξανθά μαλλιά, φορούσε ένα τζίν παντελόνι και τζίν πουκάμισο, ενώ στο λαιμό είχε ένα κόκκινο ροκ φουλάρι.
Άρχισε να απλώνει τα μεγάλα σχέδιά του στο πάτωμα. Πολλά από αυτά ήταν κολλημένα μεταξύ τους. Μια έκρηξη χρωμάτων γέμισε τον χώρο. Ο Αλέξανδρος Ιόλας ήταν όρθιος, σε τέλεια στάση με το ένα δάχτυλο στο στόμα, χαρακτηριστική στάση του, όταν κοιτούσε κάτι που του άρεσε.
«Τι θαύμα! Καινοτομία!» φώναξε και βγάζοντας από την τσέπη του το μπλοκ των επιταγών του, έγραψε το ποσό των 15.000 δολαρίων.
«Πάρε αυτά!» του λέει, «Θα τα πάρω όλα! Πες μου πόσο κάνουν και όταν φτάσω στην Αθήνα, σου στέλνω τα υπόλοιπα.»
Ο «Αιγύπτιος» παρέμενε μέσα του. Ο Dennis ήταν τόσο ευχαριστημένος και πρότεινε στον Ιόλα να πάμε για γεύμα σε ένα ασιατικό εστιατόριο, το οποίο βρισκόταν κοντά στο σπίτι του. Ήξερε την αγάπη του Ιόλα για την ασιατική κουζίνα.
Ο Ιόλας ξετρελάθηκε με την ιδέα και ήταν ιδιαίτερα ευχαριστημένος στο εστιατόριο, το οποίο ήταν γεμάτο από Ασιάτες εργάτες, οι οποίοι έπαιρναν ένα πλήρες γεύμα, με 6 δολάρια.
Έπρεπε να γυρίσουμε σχετικά νωρίς το μεσημέρι, διότι το απόγευμα είχε κανονίσει ο Andy Warhol, να πάμε να δούμε στο Broadway, την παράσταση: «Flamenco Puro», με ένα καταπληκτικό καστ από την Ισπανία, όπου θα χόρευε μια ρομαντική τσιγγάνα 65 ετών.
Την επόμενη μέρα θα βλέπαμε τον «Μυστικό Δείπνο» του Andy Warhol στο «Factory», για πρώτη φορά από κοντά. Βλέπαμε τα έργα μονάχα από φωτογραφίες που του έστελνε ο Andy στην Αγία Παρασκευή.
Το επόμενο πρωί, στο «Εργοστάσιο», μας άνοιξε μια ηλικιωμένη θυρωρός, η οποία κεντούσε με χρυσή κλωστή, το σήμα του δολαρίου στις μαύρες βελούδινες παντόφλες του Andy. Απέναντί μας ήταν ένας μεγάλος μαύρος καναπές και μας έδειξε να καθίσουμε.
Ξαφνικά, εκεί που περιμέναμε κάποιον να έρθει, μπήκε μέσα ο ζωγράφος Κeith Haring. Τον είδα και τρελάθηκα. Μαζί με τον Warhol, ήταν οι αγαπημένοι μου καλλιτέχνες τότε. Μου είχε μιλήσει και ο Ιόλας και ο Αλέξης Ακριθάκης για τον Κeith Haring.
Ο Αμερικάνος ζωγράφος χαιρέτησε τον Ιόλα, ο οποίος με σύστησε και μας έδειξε ένα πιστόλι tattoo, το οποίο μόλις είχε αγοράσει…
-«Τι, κάνεις και tattoo;» τον ρώτησε ο Ιόλας
-«Σκέφτομαι να πειραματιστώ, σε εμένα και στους φίλους μου» απάντησε ο Κeith Haring και λίγο αργότερα αφέθηκα στα χέρια του προκειμένου να μου χτυπήσει ένα tattoo στο δεξί αστράγαλο.. ένα μωρό που μπουσουλάει,το οποίο προσεχω σαν τα μάτια μου… Ειναι το μόνο που θα παρω μαζι μου….
Μας ενημέρωσαν ότι ο Warhol ήταν στο χώρο του γυμναστηρίου και μπορούσαμε να πάμε να τον δούμε.
Χαιρετηθήκαμε και σχολιάσαμε την χθεσινοβραδινή παράσταση. Μας οδήγησε προς τον χώρο που βρισκόταν ο «Μυστικός Δείπνος».
Ο Ιόλας φορούσε μια γούνινη καπαρντίνα και ήταν γεμάτος αγωνία να δει τα έργα. Οι βοηθοί του Andy Warhol, πήραν τα ταμπλό και άρχισαν να τα ξετυλίγουν στο πάτωμα, στα πόδια του Ιόλα.
Ο «Μυστικός Δείπνος», μήκους 13 μέτρων. Άλλα τέσσερα έργα, μήκους 13 μέτρων το καθένα, σε διαφορετικά χρώματα και άλλα πολλά μικρότερα, 3 μέτρα, 1 μέτρο και τα πρόσωπα του Χριστού 70×100 το καθένα. Όλα σε διαφορετικά χρώματα, σε διαφορετικό φόντο, άλλα καμουφλάζ. Ο Ιόλας φαινόταν ενθουσιασμένος. Και ήταν.
Η συμφωνία για την τιμή των έργου ήταν 1.000.000 δολάρια. Ο Ιόλας εκείνη τη στιγμή, έβγαλε από την τσέπη του ένα μπλοκ επιταγών, δίνοντάς του 500.000 δολάρια. Τα υπόλοιπα, θα τα εύρισκαν μετά. Έτσι, χωρίς χαρτιά, χωρίς υπογραφές.
-«Τι σημαίνει για σας ο «Μυστικός Δείπνος»;» ρώτησα τον Andy Warhol.
-«Με ερέθισε αφάνταστα η ιδέα του Ιόλα, να ανακατέψει το παλιό με το καινούργιο. Με εμπνέει αυτή η συνύπαρξη. Ο Ιόλας ανοίγει μια γκαλερί ακριβώς απέναντι από το Μοναστήρι Santa Maria de la Gracie, όπου βρίσκεται ο πραγματικός Λεονάρντο… Αυτό με εμπνέει, θρησκευτικά.»
-«Αν δεν υπήρχε το πρωτότυπο του Λεονάρντο;… Πως θα ζωγραφίζατε τον Μυστικό Δείπνο;»
-«Θα έκανα, φαντάζομαι, το ίδιο.»
-«Πως σκέφτεστε να αντιδράσουν οι Ιταλοί, οι οποίοι θεωρούν- και έτσι είναι- τον «Μυστικό Δείπνο» ένα αριστούργημα;»
-«Θα φάω πολύ σπαγγέτι, όπως τρώνε κι αυτοί. Οι Ιταλοί είναι σκληροί άνθρωποι, όπως και οι δημοσιογράφοι. Γι’ αυτό δουλεύω εδώ. Εκεί θα ήταν πιο δύσκολα.»
-«Ποιος είναι ο Ιούδας, Andy;»imagesZQQMBDB9
-«Δε πιστεύω στους κακούς ανθρώπους. Δεν τους ξεχωρίζω από τους άλλους. Μου αρέσουν όλοι.»
-«Έχετε αλλάξει τη «φιλοσοφία» σας από τότε που τη δημοσιεύσατε σε βιβλίο;»
-«Αν και δεν θα το ήθελα, δυστυχώς ναι»
-«Τον Ιησού, τον συναντήσατε ποτέ;»
-«Πως κάθε μέρα αλλά είναι τόσο πληγωμένος.»
Ο Andy σε μισή ώρα περίπου θα είχε ένα σημαντικό ραντεβού. Ήδη είχε φτάσει κοντά, μία το μεσημέρι. Πήγαμε με τον Fred Huze, σε ένα εστιατόριο κοντά στο Factory. Δεν είχα όρεξη να φάω. Ήταν τόσο έντονο αυτό που ζούσα, και όλα αυτά, σε 3-4 μέρες που δεν ήθελα να τελειώσουν ποτέ.
Τις επόμενες ημέρες συναντούσαμε διάφορους φίλους στη Νέα Υόρκη, κάναμε βόλτες με τη Μάρα Καρέτσου, τον Brooks Jackson.

58. Palazzo Stelline

Οι εργασίες, στο Μιλάνο ήταν εντατικές.
«Ο χώρος, δεν είναι τυχαίος.» μου έλεγε, «Δημιουργήθηκε στα όρια του Μεσαίωνα, το Palazzo Stelline και αποτελούσε μέρος ενός φιλανθρωπικού ιδρύματος της εποχής. Την αντιγκαλερία μου αυτή, την έχω νοιώσει σαν έναν εντελώς αντιεμπορικό χώρο.
Δε θέλω να δείχνει κατάστημα ή χώρο εμπορικό ή έστω μια τυποποιημένη αίθουσα Τέχνης… Μέσα εκεί τώρα ξεπλένουν χρήματα. Η Μαφία μπήκε στο χώρο των γκαλερί…Για να έχεις σπουδαία έργα πρέπει να πληρώνεις μπράβους. Ακόμα και η υφή, το είδος του πατώματος, πρέπει να είναι πιο γήινο, πιο αρχέγονο.»
Δύο αρχιτέκτονες είχαν αναλάβει το δύσκολο έργο της αποκατάστασης του χώρου. Ο Ιόλας δεν ήθελε να κάνει προχειρότητες. Δεν έκανε ποτέ. Ακόμα μελετούσε τη λειτουργία του, τη διακόσμηση του, ακόμα και την οργάνωσή του, να μη θυμίζει σε τίποτα Μουσείο ή γκαλερί. Ο Τζιοβάνι Κουάντριο και ο Τζιάνι Τζιακούσι, πρόσεχαν να είναι συνεπείς στις οδηγίες του Ιόλα.
Μέχρι τότε, ήταν πολλές οι προστριβές του με τους αρχιτέκτονες και τους εργάτες, γιατί ο Ιόλας κοίταζε και την παραμικρή λεπτομέρεια. Τρείς μήνες, περίπου, έμειναν για τα εγκαίνια και τους έδωσε εντολή να αλλάξουν ολόκληρο το πάτωμα.
Είχε δώσει εντολή και στον καλλιτέχνη Roberto Matta, να φτιάξει το έργο για το Palazzo Stelline. Του είχε ζητήσει να δημιουργήσει το «Συμπόσιο του Πλάτωνα», μήκους 15 μέτρων και ύψους 2,5 μέτρων. Συνολικά 10 έργα, θα δημιουργούσαν μια ονειρική ατμόσφαιρα, σαν αυτήν που μόνο τα έργα του Μatta, μπορούν να δώσουν.images45DWTM5N